มีสิ่งที่คาดหวังไว้จำนวนหนึ่งกับ Hardy แต่ยังพบว่ายังไม่พร้อม อันเนื่องจาก Ubuntu กำหนดการออกรุ่นไว้ตามเวลาเป๊ะ ๆ ต่างจาก Debian ที่ออกเมื่อพร้อม จึงเป็นเรื่องปกติที่ Ubuntu รุ่น release อาจจะไม่ได้ทำงานได้ตามที่คาดหวังเสมอไป จึงขอเอาประสบการณ์ที่พบมาเล่าให้ฟัง

1. Firefox รุ่นนี้ตั้งธงว่าจะใช้ Firefox 3.0 แต่ก็มีความล่าช้าที่โครงการ Mozilla เองซึ่งในที่สุดแล้วก็เสร็จไม่ทันแน่แล้ว ล่าสุด Firefox 3.0 กำหนดออกประมาณ มิ.ย. 51 ใน Hardy ตั้งใจจะใส่รุ่น 3.0pre แต่ก็ไม่ทัน ดังนั้นรุ่นที่ติดตั้งไปพร้อม Hardy คือ 3.0b5 ซึ่ง บอกตามตรงว่ายังไม่เสถียรพอ ใช้งานปกติ ยังมี crash ให้เห็นเป็นพัก ๆ วันละ 3-5 ครั้ง บางวันต้องถอยไปใช้ firefox-2 แทน แต่ก็อึดอัดกับข้อจำกัดบางอย่าง
   ทางออกทาง Hardy จะอัพเกรด Firefox ให้เรื่อย ๆ จนกระทั่งเป็น 3.0 ตัวเต็ม และอัพเกรด minor release ไปเรื่อย ๆ แต่นั่นก็ใช้เวลา อย่างเร็วก็รอรุ่น 3.0pre ซึ่งคงดีกว่านี้พอสมควร แต่ถ้าไม่ไหวจริง ๆ ก็ให้ติดตั้ง firefox-2 ใช้งานไปก่อนได้ ซึ่งเสถียรดีมาก ๆ
2. Network Manager 0.6.6 ผมเจอปัญหาอันหนึ่งคือ ถ้าต่อเน็ตด้วย ppp ผ่านโทรศัพท์มือถือที่มี EDGE ไม่ว่าจะหมุนเองด้วยคำสั่ง pppd หรือผ่าน network manager applet สถานะของ network จะยังแสดงเป็น offline อยู่ ซึ่งคุณสมบัติหนึ่งของ network manager คือมันใช้ dbus ในการสื่อสารกับโปรแกรมอื่น ๆ ได้ ปัญหาคือ Firefox 3.0 ดันฉลาดเกิน ขอเช็คสถานะเน็ตเวิร์คกับ network manager ผ่านทาง dbus ทุกครั้งที่เปิดโปรแกรม ถ้าเน็ตเวิร์คไม่พร้อม มันจะปรับไปโหมด offline ให้อัตโนมัติ ทีนี้พอใช้ ppp ต่อเน็ต ก็ต้องคอยยกเลิก offline ทุกครั้งไป
   ปัญหานี้ Firefox ไม่รับว่าเป็นบั๊ก แต่โยนไปที่ network manager แทน ซึ่งการขยายขอบเขตการจัดการเน็ตเวิร์คไปถึง ppp นั้น จะอยู่ในแผนของรุ่น 0.7 ซึ่งก็ออกล่าช้าเช่นกัน คนพัฒนาอยู่ Red Hat ซึ่งจะออกมาให้ใช้ทัน Fedora 9 แต่กลับไม่ทันใช้ใน Hardy
   ทางออก มีวิธีเลี่ยงปัญหา โดยยกเลิกการ roaming การใช้ Lan แบบสาย แล้วตั้งให้ใช้ Lan แบบ manual ด้วย dhcp จะทำให้ network manager ไม่มีสถานะ offline อีกต่อไป (ผมใช้วิธีนี้อยู่) ส่วน network manager 0.7 จะไม่ถูกอัพเดทใน Hardy แต่คนดูแลแพกเกจรับรองว่า เมื่อรุ่น 0.7 ออก จะเตรียมไว้ให้ใช้ใน backports
3. F-Spot ถูกใช้เป็นโปรแกรมหลักสำหรับจัดการรูปภาพในเครื่อง f-spot มีคุณสมบัติเด่น ๆ เรื่องการอัพโหลดรูปภาพไปยังบริการเก็บภาพบนอินเทอร์เน็ตหลายตัวเช่น flickr, picasaweb, gallery และอื่น ๆ อีก จำไม่ได้ละ ในด้านการใช้งานนั้น ดูจงใจให้เหมือน iPhotos ของ Mac ซึ่งก็ทำได้ดีทีเดียว แต่ปัญหาคือยังขาดคุณสมบัติอื่น ๆ ที่เคยมีใน gthumb ที่เป็นตัวหลักใน Ubuntu รุ่นก่อน ๆ เช่นการบราวซ์ดูภาพในโฟลเดอร์ที่ยังดูอืด ๆ แถมมันไม่เรียงลำดับมาให้ และเลือกให้เรียงไม่ได้ด้วย ทำให้เกือบจะไร้ประโยชน์ไปเลยทีเดียว ไม่มีการ prefetch ภาพต่อไปไว้ล่วงหน้า ทำให้ตอนดูภาพต่อไปต้องรอมันประมวลผลสักแป๊บนึงก่อน
   ทางออก ติดตั้งโปรแกรมตัวเก่งอย่าง gthumb หรือ gqview เถอะครับ สำหรับคนที่ชอบจัดภาพไว้ใน directory ด้วยตัวเองอย่างผม แล้วจะพบว่ามันสะดวกขึ้นเยอะเลย โดยส่วนตัวชอบ gqview มากกว่า เพราะเล็กและเร็วดี

ตอนแรกไม่รู้วิธีแก้ เลยต้องปิดฟังก์ชันการ supend และ hibernate ไป และต้องปิดเครื่องทุกครั้งที่ไม่ได้ใช้งาน ซึ่งไม่สะดวกเอามาก ๆ

เมื่อราว ๆ 15 ก.พ. 51 เลยลองหาวิธีแก้ดูซักตั้ง มั่ว ๆ ดูใน /etc/default/acpi-support แล้วสำเร็จ แต่ยังไม่ชัดเจนนักว่าเพราะคอนฟิกบรรทัดไหนแน่ หรือรวม ๆ กัน

คราวนี้มาติดตั้ง 8.04 (Hardy) ก็พบปัญหาเดิมอีก วันนี้เลยมาลองค้นหาข้อมูลในเน็ตดูอีกที พบอันนี้เข้า http://wiki.cchtml.com/index.php/Ubuntu_Gutsy_Installation_Guide#Suspend.2FHibernation_work_with_7.12 ตรง ๆ เลย ทำตามแล้วได้ทันที สรุปว่าให้แก้แฟ้ม /etc/default/acpi-support ดังนี้

SAVE_VBE_STATE=false
POST_VIDEO=false 

ซึ่งเดิมมันเป็น true ทั้งคู่ แล้ว reboot เครื่อง หรือ sudo /etc/init.d/acpi-support restart ต่อไปก็ใช้ได้เลย

สำหรับผู้ที่ใช้ Gutsy ต้องติดตั้ง radeontool เพิ่มด้วยนะครับ ส่วนใน Hardy นั้นติดตั้งมาพร้อมแล้ว

วิธีที่ผมใช้แก้ปัญหาการถูกกล่าวหาว่าเป็นพาหะคือ format usbdrive ใหม่เป็น ext3 ซะ ไม่ต้องใช้กับเครื่องที่เป็นวินโดวส์ จบ เหลือตัวเก่า 256M ไว้เป็น vfat ซึ่งก็ต้องคอยเช็คบ่อย ๆ ว่ามีไฟล์ autorun.inf โผล่มาหรือเปล่า

วันนี้เอาไดรฟ์ 256M ตัวที่ว่านี่ไปเสียบเครื่องที่เป็น Ubuntu 8.04 มันก็มีข้อความขึ้นเตือนทำนองว่าไดรฟ์เรามี autorun.inf ที่จะไปรันโปรแกรมบางตัวขึ้นมาทำงาน ซึ่งอาจจะเป็นไวรัสหรือโทรจันได้ เลยแปลกใจว่า 1) เอ่อ ไปติดมาตอนไหนอีกแล้วนี่ และ 2) เฮ่ย เดี๋ยวนี้ Nautilus มันเจ๋งแฮะ เตือนแบบนี้ได้ด้วย นั่นแปลว่า ต่อไปนี้ผู้ใช้ลินุกซ์ก็จะไม่ถูกกล่าวหาว่าเป็นพาหะนำไวรัสคอมพิวเตอร์อีกต่อไป

ข้อความที่แสดงเมื่อพบแฟ้มผิดปกติ จริง ๆ linux มันไม่รัน autorun.inf อยู่แล้วนิ (หรือรัน?) แต่ก็ดีแล้วเพราะจะได้รู้ว่ามีไวรัส

แฟ้มแปลกปลอมที่โผล่มา ตัวนี้เจอบ่อย สงสัยติดมาจากร้านที่ไปอัดรูป

ตอน browse ก็ยังมีเตือนตรงส่วนบนแบบนี้ด้วย

ปล. ณ ตอนนี้ผมยังไม่ได้ดูว่าฟีเจอร์นี้ใช่ฟีเจอร์หนึ่งที่จะมาพร้อมกับ Gnome 2.22 หรือเปล่านะครับ

พาร์ทิชันที่ติดตั้งนั้น เดิมเป็นพาร์ทิชันวินโดวส์ XP 64bit รุ่นทดลอง ขอไลเซนส์ได้จาก Microsoft ครับ ดาวน์โหลดฟรี ใช้ได้ประมาณ 4 เดือนมั๊ง ตอนนั้นเอามาลงเพราะพึ่งได้โน๊ตบุ๊คตัวนี้มาใหม่ ๆ เป็น AMD64 เลยบ้าหาอะไรที่เป็น 64bit มาลง ทั้ง Windowx XP x64 และ Ubuntu for amd64 ซึ่งจริง ๆ ก็ไม่ค่อยได้บูตเข้ามาใช้เท่าไหร่ พอไม่ค่อยได้บูตเข้าวินโดวส์ทำให้ทุกครั้งที่เข้า จะน่าเบื่อมาก เพราะมันจะต้องมีอะไรมาอัปเดตเยอะแยะไปหมดสิน่า ทั้งข้อมูลไวรัส ทั้งอัปเดตจากไมโครซอฟท์เอง สุดท้ายก็ปล่อยให้ไลเซนส์หมดอายุไป ทิ้งพาร์ทิชันขนาด 30G ไว้ไม่ได้ใช้งานมาตั้งนาน

ตอนแรกไม่ได้คิดว่าจะเอามาลงเร็วขนาดนี้ แต่วันนี้เจอปัญหาใน Ubuntu ตัวเดิม เหมือนจะมีโปรแกรมบางตัว หรืออาจจะ kernel เอง ที่ถือครองหน่วยความจำเยอะเกินไป แบบบูตมาปุ๊บ RAM หายไป 700 กว่าเม็ก ซึ่งปกติมันจะใช้ประมาณ 300MB เมื่อบูตเสร็จ (แรม 1GB ครับ) แล้ว swap ก็จะทำงานตลอด ทำอะไรไม่ได้นอกจากบูตใหม่ อาการนี้จะเป็นบ่อย ถ้าปล่อยให้ notebook เข้าสู่ sleep mode อีกประการคือรู้สึกว่า Ubuntu 7.10 มันช้ากว่ารุ่นก่อน ๆ นี้อย่างเห็นได้ชัด ไม่ได้คิดไปเอง แต่ MrChoke ก็รู้สึกแบบเดียวกัน วันนี้ MrChoke ลง Debian (Lenny) บอกว่าเร็วกว่าเห็น ๆ (ชักติดใจละสิ) ประการสุดท้ายคือ Ubuntu รุ่นนี้ใกล้เป็นเบต้าแล้ว คิดว่าน่าจะเสถียรพอ อย่างน้อยเอามาใช้งานจริง เพื่อช่วยกันหาบั๊กก่อนจะออกตัวเต็ม

ตอนนี้ติดตั้งใกล้เสร็จแล้ว ไว้ลองเล่นแล้วคงมีอะไรมาเล่าเพิ่มเติมครับ

วันนี้มานึก ๆ ทบทวนดูอีกที Ubuntu 7.10 ที่ใช้อยู่ทุกวันนี้ มันถูกอัพเกรดมาจากรุ่น 6.10 ซึ่งเป็นรุ่นที่ติดตั้งเป็นครั้งแรกสำหรับเครื่องนี้ จากนั้นไม่เคยติดตั้งใหม่เลย มีแต่ dist-upgrade มาตลอด เช่นจาก 6.10 มาเป็น 7.04 แล้วก็เป็น 7.10 โดยไม่เคยอัพเกรดใหญ่ผ่าน update-manager เลยสักครั้ง ซึ่งความต่างคือ การอัพเกรดด้วย aptitude dist-upgrade นั้นมีความเป็นไปได้ ที่จะติดตั้งแพกเกจสำคัญสำหรับรุ่นใหม่นั้นไม่ครบ ว่าแล้วก็ aptitude search compiz พบว่า เราติดตั้งไปเฉพาะ compiz-core ตัวเดียวเอง???

ลองติดตั้งส่วนอื่น ๆ เพิ่มสิ โดยสั่ง aptitude install compiz compiz-fusion-plugins-extra compiz-gnome compizconfig-settings-manager จากนั้นก็ลองรัน compiz --replace ดู อ้าวเฮ้ย ใช้ได้แล้ว

แปลว่ามันคงทำได้ตั้งนานแล้วละสิ มันเพียงแต่ขาดแพกเกจบางตัวเท่านั้น ซึ่งอาจจะเกิดกับเคสของผู้ใช้บางคน (เช่นผม) เท่านั้นด้วย ซึ่งอาจเนื่องมาจากการอัพเกรดรุ่นแบบไม่สมบูรณ์เช่นกรณีนี้ สำหรับคนที่พึ่งติดตั้งใหม่ คงจะไม่เกิดครับ และถ้าใครจะอัพเกรดรุ่น แนะนำให้ใช้ update-manager ดีที่สุดครับ

ดูวิธีการได้ที่นี่ http://plugindoc.mozdev.org/linux-amd64.html#nswrapper

ขอสรุปขั้นตอน ซึ่งปรับและลัดขั้นตอนมา ดังนี้ (ทดสอบบน feisty 64bit)

1. ติดตั้งระบบรองรับโปรแกรม 32bit

2. ดาวน์โหลด nspluginwrapper สำหรับ ubuntu 64bit

3. ติดตั้ง

4. ติดตั้ง flashplugin

เมื่อเสร็จแล้ว ลองปิด firefox แล้วเปิดใหม่ ลองเปิดเว็บที่มี flash น่าจะพบว่าสามารถแสดง flash ได้แล้ว เย้!

สรุป ถึงแม้ตอนนี้จะยังไม่มี flash plugin ที่เป็น 64bit แต่เราก็สามารถใช้ flash plugin 32bit บน browser 64bit ได้ด้วย nspluginwrapper ทำให้ผมสามารถใช้ Ubuntu 64bit ได้อย่างปกติสุข เหมือนตอนที่ใช้ Ubuntu 32bit แทบทุกอย่าง ซึ่งความรู้สึกจะต่างไปจากก่อนนี้ ที่รู้สึกว่าลินุกซ์เดสก์ท็อป 64 บิตยังไม่น่าใช้ แต่ตอนนี้โอมั่กๆ

ดังนั้นจึงต้องใช้วิธีเดิม คือคอนฟิกด้วยมือ และเมื่อเปลี่ยนไปใช้ wireless ที่อื่น ก็ต้องแก้ด้วยมืออีก ซึ่งไม่สะดวกและเสียเวลาเอามากๆ เลยค้นหาว่ามีเครื่องมืออะไรช่วยได้บ้าง หาไปหามา ก็เจอ wifi-radar ใช้ง่ายดี และที่สำคัญคือมันใช้งานได้จริง เลยลงตัว จึงได้ถอน network-manager และ network-manager-gnome ออกซะ

อย่างไรก็ตามยังหวังว่าไดรเวอร์ของ wireless ต่างๆ จะสนับสนุนสมบูรณ์แบบ เพราะยังไง NM ก็มีฟังก์ชันครอบคลุมกว่า คือมันคอนฟิกแลนแบบมีสาย โมเด็มธรรมดา โมเด็ม DSL ก็ได้ และตั้งง่ายกว่าด้วย

ตอนลงก็เรียบร้อยดี notebook รุ่นนี้ใช้ ATI radeon xpress 200m ใช้ driver แบบ open source แล้วจะใช้ 3D ไม่ได้ เลยติดตั้ง restricted driver ด้วย restricted driver manager ก็ง่ายดี ไม่ต้องออกแรงเยอะเหมือนรุ่นก่อน รีบูตใหม่ก็ใช้ได้ทันที สามารถทดสอบความสามารถ 3D ได้ด้วยคำสั่ง glxgears และ fgl_glxgears

แต่ปัญหาของไดรเวอร์ของ ATI คือ มันไม่สนับสนุน composite ทำให้ AIGLX ไม่ทำงาน คือถ้าเปิด desktop effects จะไม่สำเร็จ ก็ต้องใช้พลังนิดหน่อย ไม่ได้เขียนขั้นตอนไว้ แต่ไม่ยากมาก ลองค้น fglrx beryl ใน google ก็คงเจอ แนวทางคร่าวๆ คือใช้ Xgl ซึ่งมันจะรันบน X อีกที ก็จะทำให้รัน compiz หรือ beryl ได้

อ่อ ถ้าจะเล่น compiz แนะนำให้ลง gnome-compiz-manager ด้วย จะปรับแต่งเพิ่มได้อีกเยอะ

หลังจากลองใช้งานได้สักพัก ก็สรุปได้ว่า 64bit ใช้งานได้ราบลื่นดี ซอฟต์แวร์ต่างๆ ก็มีเทียบเท่ากับ 32bit ที่ต่างกันเห็นๆ คือ flashplugin บน 64bit ยังไม่มี ดังนั้นจะยังเล่น flash บนเว็บที่ใช้ flash ยังไม่ได้ ส่วน gnash ก็พอใช้ได้บ้าง แต่ส่วนใหญ่จะมีปัญหา และ win32codecs ก็จะไม่ทำงานบน 64bit เช่นกัน ทำให้ไม่สามารถเปิดไฟล์หนังที่เป็น wmv ที่ใช้ codec ใหม่ๆ ได้ ซึ่งผมก็ไม่มีอยู่แล้ว ที่จริงกรณีใช้ firefox กับ flash ยังมีทางแก้อีกทางคือ ลง firefox 32bit จะใช้ flash ได้ (วิธีเดียวกับ IE บน windows xp x64 / vista x64 ก็มีทั้ง IE 64bit และ 32bit เช่นกัน) ซึ่งถ้าทนรำคาญกับเว็บที่จำเป็นต้องใช้ flash ไม่ไหวก็อาจจะลองลงดูก็ได้ โชคดีที่ addon ของ firefox ไม่ขึ้นกับแพลตฟอร์ม เลยใช้ได้ทันที

ไหนๆ ก็ลงแล้ว ก็ขอบันทึกไว้หน่อย ว่าทำอะไรไปบ้าง

กลับจากงาน Chantra มาที่ออฟฟิศ เลย jigdo แผ่น feisty-alternate-i386.iso ไว้ที่เซิร์ฟเวอร์ วันนี้มาลองติดตั้งดู เขียนลงแผ่น princo เก่า เสียไป 2 แผ่น ทั้ง 12x และ 4x เจ๊งหมด สงสัยแผ่นหมดอายุ เอาแผ่นรุ่นใหม่ เขียน 12x พริ้วเฉย ตอนติดตั้ง เห็นมีเมนูติดตั้งแบบ OEM ด้วย ไม่กล้าลอง กลัวมันลบทั้งฮาร์ดดิสก์ เลยลงแบบธรรมดาจนเสร็จ ติดตั้งเร็วดี บูตใหม่แล้วหน้าตาสะอาดสะอ้านดี ดูเหมือนจะบูตเร็วกว่าเดิมด้วย

สิ่งแรกที่ลองคือ NetworkManager applet ดูดีทีเดียว ใน edgy รู้สึกว่า การใช้ wireless lan โดยเฉพาะ เมื่อต้องเปลี่ยนที่ เปลี่ยนคอนฟิก ค่อนข้างยุ่งยากมาก ใน feisty มีแอพเพล็ตนี้มาให้เลย พอคลิกปุ๊บก็แสดงรายการ ESSID ของ wireless access point ขึ้นมาให้เลือกทันที แต่พอลองเลือก กลับไม่สำเร็จ คือตั้งค่าได้ ดูใน /etc/network/interface ก็ถูกต้อง แต่ up ไม่ขึ้น แต่ถ้าใช้คำสั่ง sudo ifup ra0 กลับใช้ได้ปกติ

เพิ่มแอพเพล็ตสลับแป้นพิมพ์ ขาดได้ไง

ตั้ง Language Support ให้มีภาษาไทย และใช้ภาษาไทยเป็นหลัก โดยเลือกเมนู system — administration — language support เลือก Thai กด apply แล้ว reboot ไปทีนึง

ตั้งแหล่งของซอฟต์แวร์ เลือกเมนู ระบบ — ดูแลระบบ — แหล่งของซอฟต์แวร์ อ้าว multiverse ถูกเลือกไว้แล้วนี่ ปกติ ต้องมาเลือกเอง ไม่แน่ใจว่าเพราะติดตั้งสำหรับประเทศไทยหรือเปล่า

เปลี่ยนไปใช้ restricted driver สำหรับการ์ดแสดงผล ATI โดยเลือกเมนู ระบบ — ดูแลระบบ — Restricted Drivers Manager แล้วเลือก Enable ที่ driver ที่ต้องการ แล้ว reboot อีกที ก็สามารถรันโปรแกรม 3D ได้พริ้วแล้ว ทดสอบด้วยคำสั่ง fgl_glxgears
แต่… ยังมีปัญหาเวลา logout แล้วหน้าจอมืดไปเฉยๆ เลยต้องเอา driver นี้ออกไปก่อน ไว้ค่อยทดสอบอีกที

ลองตั้ง Desktop Effects แต่ไม่สำเร็จ ตอนแรกใช้ fglrx driver มันก็บอกว่าไม่ได้เปิด composite mode ไว้ แต่พอเปิด ก็ใช้ 3D ไม่ได้อีก คุ้นๆ ว่ามีวิธีแก้ แต่พบปัญหาเรื่อง driver เสียก่อน เลยกลับไปใช้ driver radeon ที่เป็นโอเพนซอร์สเหมือนเดิมไปก่อน

มีเรื่องนึงที่อยากลองคือ edgy ยังใช้กับการ์ดเสียงที่เป็น high definition เช่น ALC888 ไม่ได้ แต่ดูจากรุ่นของ alsa แล้ว รุ่นนี้ควรจะใช้ได้แล้ว แต่ยังไม่มีของให้ทดสอบ ไว้จะหาของมาลองอีกที

ลิงก์ที่เกี่ยวข้องและน่าสนใจ

• รีวิว Ubuntu 7.04 “Feisty Fawn” Beta
• ถ้ารักจะใช้ Ubuntu ก็ต้องเข้าร่วมก๊วนนี้เลย (Thai) Ubuntu Club

ระบบปฏิบัติการ: Ubuntu Edgy (6.10)
ธีม: default
ฟอนต์: Dejavu + Loma (ซึ่งปรับแต่งด้วยวิธีการใน การปรับแต่งฟอนต์ไทยบน Ubuntu และ ปรับแต่งฟอนต์ไทยบน Ubuntu Part II

ดู SS คนอื่นแล้วอายๆ ชอบกล ของเราไม่ได้ปรับแต่งอะไรเลย แต่ก็โอเคแล้วละ ชอบสีน้ำตาลแบบนี้อยู่แล้ว (ใครจะว่าไม่สวยก็ตามเหอะ)